Tarihçesi :
Posof İlçesi eski çağ tarihinde ,Yukarı Kür Boyları ile anılan Kars’ın
Çıldır, Ardahan ve Hanak, Artvin’in merkez dahil Ardanuç Şavşat ve Borçka
İlçeleri’ni de içine alan Kür ve Çoruh havalisindeki bir yerleşimin adıdır.İlçe
2700 yıl öncesi bir Türklük bölgesidir. Milattan önce 680 yıllarında Kafkasların
kuzeyinden gelen atlı göçebe İskit Türkleri Urartular’dan bu havaliyi alarak 500
yıl hüküm sürmüşlerdir. Daha sonra Horasan havalisinden gelen Arsak Türkleri,
M.Ö.150- M.S.430 yılları arasında bu bölgede yaşamışlardır. Arsak Türkler’inden
sonra Peçenek ve Oğuzlar’ın da bölgede yaşadıkları bilinmektedir. Yukarıda
sayılan bölgelerle birlikte, Posof’un da bir müddet Sasani Devleti toprakları
içinde kaldığı,bir ara Doğu Roma Devleti ve daha sonra Gürcü Bagratlılar’ın
egemenliğine geçtiği,Abbasiler’in bölgeye hakim oldukları,Selçuklu Sultanı
Alpaslan’ın 1064 tarihinde Ani’yi almasından sonra komutanlarından Danışmentli
Ahmet komutasındaki Selçuklu ordusu Şavşat üzerinden Posof ilçemiz’e bağlı Kol
köyü yakınlarındaki Kol Kalesini kuşatır.Burada yapılan savaşı Selçuklular’ın
kazanması üzerine bölge Selçuklu egemenliğine girer.Selçuklular’ın burada uzun
müddet tutunamamaları üzerine bölge İlhanlı hakimiyetine dahil olur.İlhanlılar
zamanında Ortadoks Kıpçaklar bu bölgenin yarı bağımsız hakimi olurlar ve
kurdukları beylik Adadolu’nun en uzun ömürlü Türk beyliği olur. Gürcü
Bagratlılar içinde önemli nüfusa sahip olan Kıpçak Türkleri ile Gürcüler
arasında gizli gizli düşmanlıklar devam ettiğinden 1578 Osmanlı- İran savaşını
fırsat bilen Ahıska Atabeği Manuçahr Bey Çıldır’a giderek Osmanlı komutanı Lala
Mustafa Paşa’ya bağlılığını bildirir ve Müslüman olur. Lala Mustafa Paşa’nın
emri ile Ardahan Sancak Beyi Abdurahman Bey kuvvetleriyle Ulgar Dağı’nı aşarak
1578 yılında Ahıska ve Posof havalisini Osmanlı topraklarına katar.Çıldır
Eyaleti’nin kurulması üzere Posof da sancak beyliği olur.1828 Osmanlı – Rus
Savaşı’nı Ruslar’ın kazanması sonucu bölge Ruslar’ın hakimiyeti altına girer.
Birkaç kez Osmanlılarla Ruslar arasında el değiştiren Posof 1878 Osmanlı –Rus
Savaşlar’ı sonucu tekrar Rus hakimiyetine girer. Bu durum 1917 Rus İhtilali’ne
kadar devam eder. Günümüzde Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Cumhuriyeti
arasındaki devlet sınırı 14 Eylül 1829 yılındaki Tahditi – Hudut Komisyonu
arasında çizilen sınırdır. 1917 İhtilali’nde Ruslar’ın bölgeden çekilmesi sonucu
Ahıska ve Posof Gürcüler tarafından işgal edilir ve Posof’taki Bnb.Eminbey
bucağına bağlı köyler Gürcüler tarafından yakılır ve yağmalanır. Gürcüler’in
topraklarımızı işgalini içine sindiremeyen Posoflular milis birlikleri şeklinde
teşkilatlanarak düşmanla savaşmaya başlarlar. Batı Anadolu’nun Yunan işgalinden
temizlenmesi sonucu Türk Devleti’nin Doğu meselesi ile de yakından ilgilenme
fırsatı bulması üzerine Ankara’daki TBMM Hükümeti Gürcü Hükümeti’ne sert bir
nota vererek 24 saat içerisinde Gürcü birliklerinin bölgeden çekilmemesi halinde
bölgenin milli kuvvetlerce işgal edileceğini bildirir. Telaşa kapılan Gürcüler
hemen bölgeyi boşaltırlar, 23 Şubat 1921 Posof’un düşman işgalinden
kurtarılmasında Halit Paşa’nın büyük katkıları olmuştur..Ayrıca başta Petobanlı
(Kalkankaya) Altun Hoca başta olmak üzere bir çok Posoflu canla başla mücadele
etmiştir. Posof’un düşman işgalinden kurtuluş günü olan 2 Mart(23 Şubat daha
sonra 2 Mart olarak değiştirilmiştir.)bayram olarak kutlanır.
Coğrafi Durumu :
Posof Ardahan’ın kuzey kısmında yer alıp deniz seviyesinden 1.583
metre yükseklikte ve 623 km2 yüz ölçüme sahiptir. Akarsu olarak sadece ilçenin
Ardahan tarafından girişinde Posof Çayı bulunmaktadır. Engebeli bir arazi
üzerine kurulmuş olan Posof’ta iklim olarak Ardahan yöresinin Karasal ikliminden
çok Karadenizin ılıman iklimi hakimdir. Yılın büyük bölümünde yüksek kesimlerde
kar hakimdir. İlçe güney ve doğusunda 2.540 rakımlı Ilgar Dağı Batısında Arsiyan
(Göze) Dağı, Kuzeybatısında 3.500 rakımlı Gırma (Til) Dağı arasında kalan vadide
konuşlandırılmıştır. Bölgedeki diğer yerleşim birimlerinden daha sıcak bir
iklime sahip olan İlçede yer yer sebze ve meyve üretimi yapılmaktadır.
İdari Yapı :
Posof ilçesinde bir ilçe merkezi, 49 köy, 17 mahalle vardır. Toplam
yerleşim birimi sayısı 67'dir. Mevsimlik olarak yararlanılan 38 yayla yerleşim
yeri de yer almaktadır. Posof köyleri güzergâhı beş ana grup üzerinde
toplanmıştır.
Nüfus:
İlçenin toplam nüfusu 12.729’dur. İlçe merkezinin nüfusu 2.555,
köylerin nüfusu ise 10.174’tür. Posof’ta km2 ye 20 kişi düşmekte olup, yıllık
nüfus artış hızı % -20,22’dir.
Doğal Mekânlar
Kale ve Surlar
-
Savaşır Kalesi (Savaşır)
-
Cak Kalesi (Yurtbekler)
-
Mere Kalesi (Çakırkoç)
-
Kol(Kuvel) Kalesi (Kolköy)
|
-
Eski Kale (Savaşır)
-
Dodopal
Kalesi (Erim)
|
Mahalden Yetişen Önemli Şahsiyetler :
-
- Necati BİLİCAN : (Merkez Valisi)
-
- Cengiz BULUT : (Merkez Valisi)
-
- Nusret POLATPOSOFLU : (Kara Ulaştırma Genel Müdürü)
-
- Orhan COŞKUN : (Emekli Askeri Yargıtay Üyesi)
-
- Yavuz SAYILIR : (Emekli Tuz İşletmeleri Genel Müdürü )
-
- Haydar ÖZTÜRK : (Z. Bankası Gen. Müd. Daire Başkanı)
-
- Zeki ÇAĞLAYAN : (Kafkas Ünv. Kamu Yön. Uzmanı)
|