Tarihçesi :
Çıldır, en eski Türk yerleşim merkezlerinden biridir. Heredot Tarihi’nde de
bahsedildiği gibi, M.Ö. 650-700 yılları arasında bölgeye gelen Saka Türkleri,
Çıldır’a ebedi Türk olma damgasını vurmuşlardır. Zaten Çıldır adı da oradan
gelmektedir. Çıldır, Oğuz Han’ın Çavuldur Boyundan gelmekte olup; Çavuldur
isminin (Çaldur) Çıldır şeklinde fonetik bir değişikliğe uğramış biçimdir.
Çavuldur, Oğuz’un Gökhan’dan olma ikinci torunudur. Yöre halkının meskuniyeti,
böylece 1071 Zaferi’nden çok daha gerilere gider. Öyle ki, Anadolu kapılarını
ebedi olarak Türklere açacak olan Sultan Alpaslan’ın ordusu, Çıldır’a
geldiğinde, Akçakale mevkiinde üç gün misafir edilir ve ordusuna takviye
birlikler verilir. 14 Temmuz 1878’de yapılan Berlin anlaşmasıyla Ruslara savaş
borcu olarak verilecek olan 245 milyon Osmanlı altınının 200 milyonunu
karşılamak üzere 3 sancak denilen Kars, Çıldır ve Batum sancakları Ruslara
teslim edildi. Merkezi Erzurum’da olan 15. Kolordu, Kazım Karabekir komutasında
Milli Şura kuvvetlerinin yardımı ile önce Ermenilerin sonrada Gürcülerin üzerine
yürüdü. 25 Şubat 1921 günü Çıldır düşman işgalinden kurtularak Türk topraklarına
katılmıştır.
Coğrafi Durumu :
Çıldır İlçe merkezi, ortalama 1950 m. yükseklikte düz bir alana kurulmuş,
köyleri ise kısmen düz, kısmen de engebeli araziler üzerine kurulmuştur. İlçenin
toplam yüzölçümü 752 km2 dir. İlçe sınırlarında bulunan göllerden Çıldır Gölü
120 km², Aktaş Gölü ise 27 km2 alana sahiptir. Bu göllerden Aktaş Gölü’nün
yarısı Gürcistan sınırlarında kalmaktadır. Bölgenin en yüksek dağı Keldağ ve
Gökdağdır. Her iki dağın yüksekliği de 3000 m. civarındadır. İlçe sınırlarından
Kura ve Karasu akarsuları geçmektedir. Çıldır İlçemiz sınır komşularımız olan
Gürcistan ile 66 km, Ermenistan ile 13 km sınır uzunluğuna sahiptir.
İdari Yapı :
Çıldır İlçesi 25 Şubat 1921 yılında düşman işgalinden kurtarılarak Türk
topraklarına katılmış olup, Kars İline bağlı İlçe statüsünü almıştır. Daha sonra
Ardahan’ın İl olması Ardahan’a bağlanmıştır. İlçenin Merkez Belediyesi ve
Aşıkşenlik Belediyesi olmak üzere 2 adet belediyesi, 35 köyü vardır.
Nüfus:
İlçenin toplam nüfusu 14.869’dur. İlçe merkezinin nüfusu 2.415, köylerin nüfusu
ise 12.454’tür. Çıldır’da km2 ye 20 kişi düşmekte olup, yıllık nüfus artış hızı
% -22,27’dir.
Mahalden Yetişen Önemli Şahsiyetler :
-
Aşık Şenlik -Halk Şairi
-
Prf. Dr. Esfender KORKMAZ -
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Eski Dekanı.
|